Uwagi do przedstawionych w ramach konsultacji propozycji POP 2020

W związku z nową opinią ekspertów współpracujących z branżą rzemiosła zduńskiego, którzy zwrócili uwagę na błąd pełniony przy doborze wskaźnika emisji pyłów ze spalania biomasy leśnej, chcielibyśmy poinformować o poniższych faktach i prosić o pomoc w działaniach prowadzących do urealnienia jego wysokości:

  1. Wskazany przez EMEP/EEA w 2013 r. wskaźnik emisji pyłów ze spalania biomasy drzewnej (leśnej) w mieszkaniowych ogrzewaczach pomieszczeń został obliczony na podstawie badań przeprowadzonych w 2006 r. w Danii metodą tunelu rozcieńczającego. Wskaźnik ten został przyjęty w POP małopolskim 2013, jako podstawa do szacowania i modelowania wielkości emisji ze spalających drewno urządzeń grzewczych, a także dla podjęcia działań naprawczych, które wskazały konieczność wykluczenia spalania drewna w Krakowie. Zalecenia POP 2013 zostały zrealizowane przez wprowadzenie Krakowskiej Uchwały Antysmogowej w 2016 roku.
  2. Dyrektywa Ekoprojektu dopuszcza możliwość stosowania dwóch metod badawczych określających poziom emisji pyłów: z metody tunelu rozcieńczającego (stosowanej głównie w krajach skandynawskich w tym w Danii) i z metody gorącego filtra stosowanej w większości krajów europejskich.

Dopuszczalna wielkość emisji pyłów podana w Ekoprojekcie została wyrażona w oparciu o metodę badawczą gorącego filtra i wyrażona w jednostkach mg/m3. Dopuszczono poziom emisji 40 mg/m3 jako wartość bezpieczną dla zdrowia i środowiska, co po przeliczeniu wynosi ok. 26 g/GJ.

  1. Autorzy małopolskiego POP z 2013 dla Aglomeracji Krakowskiej, wskazali wymagany efekt ekologiczny ograniczenia emisji PM10: 934 Mg/rok, przyjmując do inwentaryzacji emisji pyłu z EMEP/EEA przeliczenie wielkości wskaźnika emisji pyłów dla drewna na poziomie 730g/GJ wzięli do obliczeń, symulacji i modelowania jego poziomu i spodziewanych efektów ekologicznych, wartości wyrażone na podstawie badań tunelem rozcieńczającym (zob. Tab. 5).

 

  1. Działania naprawcze dla Aglomeracji Krakowskiej zostały wdrożone przez Krakowską Uchwałę Antysmogową z 2016 roku. W jej uzasadnieniu zakazu spalania drewna w piecach i kominkach na terenie Krakowa odwołano się do wskaźników emisji przyjętych z Raportu Technicznego EMEP/EEA z roku 2013, to jest podano, że „spalanie drewna w kominkach średnio powoduje porównywalną, a niekiedy wyższą emisję pyłu niż spalanie paliw stałych w kotłach węglowych.” co uzasadniono porównując te urządzenia: „średnia emisja pyłu PM10 ze spalania biomasy w energooszczędnych piecach i kominkach (380 g/GJ) jest o 70% wyższa niż ze spalania węgla w kotłach o mocy do 50 kW (225 g/GJ)”. Porównanie takie było nieuprawnione ponieważ wskaźniki uzyskano na podstawie badań wykonywanych różnymi metodami a to samo urządzenie badane metodą gorącego filtra oraz tunelu rozcieńczającego ma wielokrotnie większy wskaźnik emisji po przeliczeniu na jednostkę [g/GJ ] w porównaniu do wyniku oznaczonego metodą gorącego filtra (zob. Tab. nr 4).
  2. Przyjęto założenie, że „Bez wyeliminowania możliwości stosowania paliw stałych w kominkach, istnieje duże ryzyko, że znacznie zwiększy się ilość kominków w Krakowie i będą one stosowane jako główne źródło ciepła lub w celu obniżenia kosztów innego ogrzewania, co zniweluje pozytywne efekty eliminacji kotłów i pieców na paliwa stałe„ które przestało być aktualne od 1 lipca 2017, roku gdyż w Małopolsce nie można eksploatować nowego kotła na węgiel lub drewno lub kominka o parametrach emisji gorszych niż wyznaczone w unijnych rozporządzeniach w sprawie ekoprojektu.
  3. Ponieważ Ekoprojekt dopuszcza przy zastosowaniu metody tunelu rozcieńczającego wartość bezpieczną na poziomie 5g/kg, to wg przyjętego przez EMEP/EEA sposobu przeliczenia, wyniosłaby ona około 278 g/GJ, co oznacza, że podany przez tę Agencję w 2013 r. średni wskaźnik emisji pyłów ze spalania drewna TSP na poziomie 400 g/GJ byłby tylko niewiele wyższy od dopuszczalnej (1,44 raza).

Gdyby przyjęty wskaźnik przeliczyć i porównać z wartościami wyrażonymi w metodzie gorącego filtra, to wyniósł by on ~ 57 mg/m3 (37 g/GJ)  zamiast dopuszczonego 40 mg/m3 (26 g/GJ) i zapewne tak niewysokie przekroczenie nie uzasadniałoby wprowadzenia w 2016 r. uchwały zakazującej palenia drewnem w krakowskich piecach i kominkach.

  1. Przyjęcie przez Autorów POP 2013 wskaźników emisji pyłów dla różnych paliw bez podania metody z jakiej pochodziły te wartości przy ich porównaniu do wartości określonych metodą wg której Ekoprojekt podaje wielkości dopuszczalnej emisji pyłów, wskazuje na ponad 10 krotnie zawyżoną wartość, co jest tragicznym błędem lub być może celową manipulacją. Tak ukazana emisja pyłów ze spalania drewna, pozwoliła uzasadnić wykluczenie użytkowania pieców i kominków. W ten sposób na rynku OZE ograniczono możliwość stosowania największego odnawialnego źródła energii pozyskiwanej z biomasy drzewnej. Popełniony przed 10 laty błąd, występuje nadal we wszystkich opracowaniach i w literaturze wskazywanej dla uzasadnienia kolejnych małopolskich POP. Jak dotąd nie został on skorygowany.

Jeżeli prawdziwa jest informacja, że obecnie przygotowywany POP 2020 dla Małopolski nadal opiera swoje rozwiązania naprawcze na podobnie zawyżonym wskaźniku pyłów (dla pieców, kominków i kuchni równym  550 g/GJ, czyli ponad 20-krotnie wyższym od dopuszczalnej przez Ekoprojekt emisji pyłów), to oznacza że nadal wyrażany jest on w wartościach wynikających z badań prowadzonych metodą tunelu rozcieńczającego a nie gorącego filtra.

  1. Branża zduńska związana z wykonywaniem pieców i kominków spalających drewno, w sposób stanowczy sprzeciwia się kontynuacji takich działań, lub tego rodzaju manipulacji i domaga się wyraźnego wykazania, na podstawie której metody przyjęto wskaźnik emisji stosowany w inwentaryzacji emisji, obliczaniu efektu ekologicznego oraz modelowaniu stężeń pyłu w powietrzu. Domaga się też stosowania wskaźnika przyjętego w oparciu o badania prowadzone metodą, którą przyjmuje Ekoprojekt, wskazując dopuszczalne poziomy emisji. Branża domaga się, by wartość krajowego wskaźnika została określona na rzeczywistym poziomie, czyli mieszczącym się pomiędzy dopuszczonym przez Ekoprojekt 26 g/GJ a aktualnie obowiązującym wskaźnikiem określonym w 2019 r. przez Raport Techniczny EMEP/EEA na poziomie – 95 g/GJ. Specjaliści z branży zduńskiej, deklarują też swoją pomóc w jego wyznaczeniu na poziomie odpowiadającym rzeczywistej emisji z obecnych i użytkowanych dziś w kraju pieców i kominków.
  2. Nasi eksperci skierowali ostatnio do KOBiZE zapytanie o podstawy na jakich przyjęto na tak wysokim poziomie (550 g/GJ) obecny krajowy wskaźnik emisji pyłów ze spalania biomasy leśnej na który powołują się dokumenty upublicznione w ramach Konsultacji Społecznych.

Bez wyznaczenia właściwej wysokości wskaźnika emisji i bez wyrażenia go w wartościach przyjętych na podstawie badań przeprowadzonych metodą gorącego filtra – w oparciu o które  wysokość emisji wyznacza Ekoprojekt, nie będzie można określić faktycznego wskaźnika poziomu emisji pyłów ze spalania drewna w naszym kraju, ani przygotować skutecznych działań naprawczych w ramach POP.

Jeżeli obliczenia, symulacje i modelowanie przyjęte w POP 2020 nadal bez zmiany będą opierały się na tak bardzo zawyżonym wskaźniku, to rezultaty ekologiczne będą być może dobrze wyglądały na papierze w przygotowanych opracowaniach i planowanym efekcie ekologicznym redukcji emisji pyłu, lecz będą dalekie od rzeczywistych poziomów emisji ze spalania drewna i nie przyczynią się do efektu poprawy jakości powietrza wyrażonej np. w spadku średniorocznych stężeń pyłów.

Jeżeli w nowym POP, na podstawie zawyżonego wskaźnika, ponownie zostaną przyjęte rozwiązania, które przez zafałszowanie poziomu emisji z pieców i kominków, będą realnie działać na szkodę przedsiębiorców i rzemieślników związanych z wykonywaniem zawodu zduńskiego, konieczne będzie podjęcie przeciw ich Autorom i winnym ich przyjęcia działań domagających się odszkodowania  i wyrównania wyrządzonych szkód.

  1. Brak osiągnięcia dziś w Krakowie widocznych skutków ekologicznych wskazanych w ostatnim POP dla Małopolski, potwierdza tylko fakt przyjęcia błędnie zdefiniowanego wskaźnika, na którym oparto przyjęte rozwiązania naprawcze. Od dawna też branża domaga się, by na nowo rozpoznać rzeczywiste źródła i przyczyny zanieczyszczeń krakowskiego powietrza. W celu określenia rzeczywistego poziomu emisji pyłu ze spalania drewna, wielokroć już proponowaliśmy, by przeprowadzono dostępnymi dziś nowoczesnymi metodami, nowe badania, które pozwolą wskazać go w sposób o wiele bardziej wiarygodny niż za pomocą stosowanej do tej pory i obarczonej „błędem wskaźnika” metody inwentaryzacyjno-wskaźnikowej. W wyniku ich stosowania powinno nastąpić zweryfikowanie wyników modelowania dyspersyjnego, oceną udziału źródeł w stężeniach pyłu PM10 i PM2,5 metodą receptorową. Skorygowanie w ten sposób do rzeczywistej wysokości wskaźnika emisji pyłów ze spalania drewna, pozwoli w miejsce wykluczania czy bezpodstawnego ograniczania palenia drewnem, rozpocząć kampanię intensywnej promocji wykorzystywania tego potencjału jaki daje nam nasza największa technologia OZE, czyli spalanie drewna w ogrzewaczach pomieszczeń. W ten sposób przyczynimy się też lepiej do realizacji celu neutralności klimatycznej, a także do podwyższenia bezpieczeństwa energetycznego mieszkańców, zwiększając stosowanie niezależnego od dopływu prądu indywidualnego ogrzewania domów drewnem.

 

We wszystkich krajach UE jest dziś miejsce w krajowym miksie energetycznym, dla ciepła pozyskiwanego z indywidualnego ogrzewania budynków mieszkalnych biomasa drzewną. Dlaczego w Polsce nie miałoby być podobnie, skoro posiadamy jedne z największych zasobów leśnych w Europie. Możemy być dziś prosumentami pozyskiwania energii nie tylko ze słońca, powietrza czy ziemi, ale jeszcze bardziej z drewna energetycznego. Mamy go w kraju tyle – że moglibyśmy nim ogrzać niemal wszystkie indywidualne budynki mieszkalne. Nie ograniczajmy, lecz wykorzystujmy to najtańsze i najbardziej dostępne, niezależne od pogody i dopływu prądu OZE!

Branża rzemiosła zduńskiego, odnosząc się w ramach konsultacji niniejszym pismem do przedstawionych propozycji POP działań naprawczych oświadcza, że jakiekolwiek propozycje działań w zakresie stosowania spalających drewno pieców i kominków będą mogły być rozpatrywane dopiero, kiedy wskaźniki emisji rzekomo pobrane z KOBiZE zostaną zweryfikowane i przeliczone na wyniki odpowiadające metodzie gorącego filtra zgodnie z wymaganiami opartymi na Ekoprojekcie.

 

 

W imieniu Zarządu Małopolskiego Cechu Zdunów i Zawodów Pokrewnych

Starszy Cechu Jacek Ręka

Konsultacje POP 2020 dla Małopolski – c.d.