Kraków, 26 stycznia 2019 r.

 

Pan

Witold Kozłowski

Marszałek Województwa Małopolskiego

Uwagi do przedstawionych na posiedzeniu Rady WRDS propozycji DOBREJ ZMIANY w działaniach antysmogowych.

 

1. Przedstawiony postulat powołania ZESPOŁU ROBOCZEGO, miał dotyczyć dwóch spraw:

a. Zmian do nowego POP dla województwa, z czym wiąże się potrzeba przeprowadzenia nowych wiarygodnych badań źródeł pochodzenia smogu w Krakowie, przeprowadzonych na poziomie naukowym (a nie firm komercyjnych), co oczywiście wymaga czasu.

Przygotowanie zmian w POP, które już będą uwzględniały wyniki nowych badań nie potrzebuje pośpiechu, gdyż wystarczy, że prace zostaną ukończone  dopiero przed wymaganym terminem kolejnej jego nowelizacji.

b. Zmian do krakowskiej uchwały antysmogowej z 15 stycznia 2016 r.

Powołany zespół, w skład którego oprócz przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Miasta, weszli by naukowcy zajmujący sie tym zagadnieniem i przedstawiciele rzemiosła zduńskiego jako praktycy,  może przygotować je szybko w okresie najdalej kilku miesięcy. Nie wymagają one bowiem prowadzenia nowych szeroko zakrojonych badań, lecz jedynie dokonania wyboru z pośród przedstawionych i funkcjonujących już w większości krajów europejskich rozwiązań, które polegają na:

1.Określeniu dla Krakowa dopuszczalnego poziomu emisji urządzeń grzewczych (przedstawiliśmy propozycję 5 klas możliwych poziomów dopuszczalnej emisji)

2. Wyborze dodatkowych zabezpieczeń eksploatacyjnych, które jeśli zostanie wprowadzony wymóg ich stosowania, wykluczą w praktyce użytkowania możliwość spalania drewna na niedopuszczonym poziomie emisji (przedstawiliśmy propozycję 5 klas możliwych zabezpieczeń ekploatacyjnych).

Ustalenia w tym zakresie, można zrobić szybko i dla ich wyboru i uzasadnienia wystarczyło by zebranie wiarygodnych opinii z miejsc i krajów, w których podobne rozwiązania już z powodzeniem funkcjonują, czy też zebranie dodatkowych niezależnych opinii naukowych z ośrodków badawczych, które potwierdziłyby sensowność i skuteczność wprowadzenia tego rodzaju rozwiązań.

Mogłyby te rozwiązania zostać również przedstawione i uzasadnione w ramach zorganizowanej w tym celu konferencji naukowej, na której wyjaśniono by i przedyskutowano wszelkie związane z ich wprowadzaniem wątpliwości .

Na te działania potrzeba tylko kilku miesięcy. Jest więc wystarczający czas na to, by przygotować i uzasadnić proponowane zmiany do uchwały i przed 1 września br. poddać je pod ocenę i głosowanie Radnych Sejmiku. Zawsze też pozostaje jeszcze możliwość przesunięcia w czasie terminu obowiązywania uchwały z 1 września, gdyby zaistniała konieczność dodatkowych prac oraz uzasadnień.

 

2. Na DOBRĄ ZMIANĘ w działaniach antysmogowych liczy już WIĘKSZOŚĆ zwykłych mieszkańców miasta, gdyż:

  • większość dostrzega, że dotychczasowe działania nie przyniosły oczekiwanego skutku. Dowodem jest fakt, że wymiana 85% kopciuchów nie poprawiła jakości powietrza, a smog nie zaczął dopiero teraz napływać z gmin ościennych. Dowodzi tona co od kilku już lat wskazywali specjaliści z branży zduńskiej, chybionego zdefiniowania przyczyn i źródeł smogu w Krakowie, i ukazuje bezsensowność, „totalnego zakazu”, który i tak nie zlikwiduje jego głównych przyczyn,
  • większość mieszkańców – w tym krakowscy zduni chcą jak najszybszej likwidacji kopcących „kopciuchów”. Jest rzeczą oczywistą, że ich użytkownicy o wiele chętniej by je wymienili, gdyby po ich wymianie w perspektywie mieli 2-krotnie tańsze ciepło z drewna niż 2-krotnie droższe sieciowe. Wielka szkoda, że dotąd nie zachęcają ich do tego ani media, ani ekodoradcy,
  • dziś większość mieszkańców nie wierzy już narracji Alarmu Smogowego i poprzednich władz, że za 90-80-50% smogu odpowiadają pokojowe piece czy tym bardziej opalane drewnem kominki — które z tego powodu należy zlikwidować,
  • większość mieszkańców oczekuje zauważalnej DOBREJ ZMIANY w sposobie walki ze smogiem. Oczekują skutecznych działań opartych na rzetelnych i wiarygodnych badaniach przyczyn smogu. Ponoszone koszty i podejmowane działania, muszą być ukierunkowane na zwalczanie rzeczywistych przyczyn smogu, a nie „definiowanych” przez Alarm Smogowy czy jakiś lobbystów.

Nikt nie chce już dłużej truć się smogiem i nosić masek tylko dlatego, że władze nie zwalczają prawdziwych głównych przyczyn smogu. Mieszkańcy nie chcą już tylko informacji z pomiarów wielkości smogu. Chcą działań, które zaczną usuwać główne przyczyny smogu – a nie tylko skupiających się na walce z jednym z nich i to wcale nie głównym! W Niemczech domy mają tylko 9% udział w ogólnej emisji pyłów PM10, a ponadto w tym kraju wspiera się instalowanie urządzeń grzewczych – kotłów na biomasę drzewna, nawet w miejsce kotłów gazowych i olejowych (paliwa kopalne).

Chcą wprowadzenia rozwiązań, które sprawdziły się i są już stosowane w całej Europie.

3. Mieszkańcy chcą też, by z Programu Czyste Powietrze nie było wykluczane stosowanie gwarantujących „czyste spalanie” urządzeń grzewczych (miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń – pieców, kominków, kotłów) na paliwa stałe w tym zwłaszcza na drewno. Chcą, by stosowanie wszystkich proekologicznych źródeł ciepła było w nim w sposób zrównoważony prawnie i sprawiedliwie zagwarantowane.

Nie chcą, by karano zakazem stosowania tych, którzy zainwestowali w nowoczesne, spełniające najostrzejsze normy europejskie kotły, piece i kominki nawet na biomase drzewną (odnawialne źródło energii, OZE) na równi z tymi, którzy użytkowują najstarsze „kopciuchy”. Totalny zakaz dla wszystkich — dobrych i złych urządzeń, nie mieści się w standardach prawnych stosowanych dziś na świecie i w Europie! Potwierdzają to odpowiednie rozporządzenia Komisji UE tzw. ekoprojektu dla urządzeń grzewczych, które dla ogrzewaczy pomieszczeń bedzie obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2022rk, a dla kotłów od 1 stycznia 2020r. (Rozp. Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe, Rozp. Komisji (UE) 2015/1189 z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe).

Wszystkie źródła ciepła, spełniające określone wymogi emisyjne, powinny być dziś traktowane jednakowo niezależnie od tego, czy jako paliwo wykorzystują gaz, węgiel (elektrociepłownia) czy drewno (piece pokojowe i kominki).

Związani zaś z ich wytwarzaniem przedsiębiorcy, powinni cieszyć się równymi prawami, a ich użytkownicy równym dostępem do systemów wsparcia i promocji. Celem ma być „Czyste Powietrze”, a nie lobbing wybranych źródeł ciepła, pod pozorem, że tylko „wybrane” mogą być proekologiczne.

Wprowadzenie proponowanych zmian do krakowskiej uchwały antysmogowej zlikwidowałoby te nierówności.

4. Mieszkańcy chcą EKOLOGII INNTEGRALNEJ, a więc działań, które nie tylko zapewnią im czyste powietrze, ale także nie pogorszą jakości ich życia, czyli:

a. nie odbiorą im dostępu do najtańszych źródeł ciepła z paliw stałych. w tym zwłaszcza z drewna jako OZE,

b. nie zabiorą im niezależności i bezpieczeństwa energetycznego, które zapewniają współczesne piece i kominki na drewno, funkcjonujące bez konieczności dopływu prądu,

c. nie pozbawią ich dóbr kultury i standardu życia, gdyż wypoczynek i ogrzewanie ogniem z drewna spalanego w palenisku piecowym czy kominkowym zawsze były i nadal powinny być tradycyjnym i powszechnie dostępnym dobrem, także dla mieszkańców Krakowa.

5. Wieli też mieszkańców już chce, by ich system ogrzewania domu był możliwie jak najbardziej proekologiczny – by nie tylko nie emitował pyłów i innych niedopuszczonych w europejskich wymaganiach związków, ale by także przyczyniał się do ograniczania emisji CO2 do atmosfery i przyczyniał się w ten najtańszy i najszybszy sposób do skuteczniejszej ochrony klimatu (COP – Katowice).

Powyższe powody uzasadniają pilną potrzebę wprowadzenia DOBREJ ZMIANY w zakresie walki ze smogiem w Krakowie. Mieszkańcy Krakowa, wobec kompletnego fiaska dotychczasowego sposobu walki ze smogiem, chcą by nowo wybrane władze, wprowadziły działania które będą skierowane na rzeczywiste przyczyny smogu i wprowadziły adekwatne środki i sposoby jego zwalczania. Na pewno, jak to już widzimy, nie zwalczy smogu „totalny” zakaz spalania drewna, który niepotrzebnie pogarsza tylko jakość życia mieszkańców i pozbawia ich należnych im praw, a nawet możliwości wykonywania zawodu rzemieślniczego.

Nie ulegajmy jawnym i skrytym przeciwnikom „takiej zmiany”.

 

Należałoby sie również zastanowić czy w świetle próby oskarżania dziś władz o nieskuteczną walkę ze smogiem i domagania się odszkodowań  za naruszanie dóbr osobistych, nie należałoby oskarżyć autorów wadliwie zdefiniowanych przyczyn smogu o to, że kierując działania władz na niewłaściwe przyczyny smogu, narazili je w ten sposób na zarzut o nieskuteczne działania antysmogowe.

 

Jako krakowscy rzemieślnicy,  reprezentujący również rzeszę aktualnych i przyszłych użytkowników pieców i kominków, zwracamy sie do Pana Marszałka z usilną prośbą, o jak najszybsze powołanie reprezentatywnego zespołu roboczego, który przygotuje konkretne propozycje, pozwalające na dokonanie dobrych zmian w krakowskiej uchwale antysmogowej, dopuszczając pod dodatkowymi warunkami (zabezpieczeniami) spalanie drewna w pokojowych piecach i kominkach. Oczekuje tego także branża kotlarska, dysponująca już dzisiaj kotłami typu BAT (ang. Best Availably Technology- kotły peletowe, kotły zgazowujące, ręcznie zasilane drewnem) na odpowiednio określonym poziomie dopuszczalnych standardów emisji CO, OGC (lotnych związków organicznych) i PM (cząstek stałych).

Jako drugie, rozłożone na dłuższy okres działanie, zespół ten – lub inny, mógłby przygotować w oparciu o nowe i wiarygodne naukowe badania przyczyn smogu, zmiany do POP i dotychczasowego sposobu walki ze smogiem, która  nie może pomijać faktycznych jego przyczyn i opierać się na wadliwie zdefiniowanych jego źródłach, gdyż w ten sposób nie będzie mogła przynieść oczekiwanych przez mieszkańców skutków.

 

Zastępca Prezesa Zarządu

Związku Rzemiosła Polskiego w Warszawie

Prezes Małopolskiej Izby Rzemiosła                                                                                                                         Starszy Małopolskiego Cechu Zdunów

i Przedsiębiorczości w Krakowie                                                                                                                                 i Zawodów Pokrewnych

Janusz Kowalski                                                                                                                                                                      Jacek Ręka

Stanowisko Małopolskiego Cechu po posiedzeniu WRDS